نگاشته شده توسط: changerasht | مه 23, 2009

زنان کارگر فصلی

IMG_1093در  فصل بهار منظره زنانی که در زمین‌های پر از آب و گل نشاکاری می‌کنند‌، در گیلان که یکی از اصلی‌ترین استان‌های تولید کننده برنج است، منظره‌ای عادی است.

نشاکاری، سخت‌ترین مرحله تولید برنج است و در گیلان برخلاف سایر استان‌ها، این بخش از تولید توسط زن‌ها انجام می‌شود، زنان کارگر روزمزد کشاورزی!

تا چندی پیش عمده‌ی این زنان را ساکنین روستاها تشکیل می‌دادند، اما به موازات وخیم‌تر شدن اوضاع اقتصادی، هرساله به جمعیت زنان شهرنشینی که به جمع کارگران روزمزد کشاورزی می‌پیوندند، اضافه می‌شود.

در فصل نشاکاری‌، صبح‌های زود می‌توان این زنان را که در محل‌های مخصوصی ایستاده‌اند، تا «مباشران» با وانت‌هایشان بیایند و قوی‌تر‌ها و جوان‌تر‌ها را انتخاب کنند، مشاهده کرد و هیاهوشان را که می‌کوشند جزو آن خوش‌اقبال‌هایی باشند که برای کار سخت نشاکاری انتخاب می‌شوند، شنید.

زنان نشاکار از هفت صبح تا هفت بعد از ظهر کار می‌کنند، در این میان یک ساعت برای نهار و یک ربع الی بیست دقیقه برای نوشیدن چای و نان پیش از ظهر و بعد از ظهر فرصت استراحت دارند. و ده ساعت باقی‌مانده را بی‌آن‌که پایپوشی در پا داشته باشند، با کمر‌هایی خم و دستان و پاهایی در آب نشا می‌نشانند.

فریده یکی از این زنان است، او افتادن ناخن‌های پا و دست را یکی از اتفاقات عادی در ضمن نشاکاری می‌داند. زهرا، پیرزنی که چند سالی است نانخور دخترانش شده است با حسرت از روزهایی یاد می‌کند که بخت این را داشت تا مباشر او را برای کار در شالیزار انتخاب کند، او اکنون پس از سال‌ها کار سخت بی‌هیچ پشتوانه‌ی اجتماعی‌ای سربار فرزندانش شده است.

267268_orig

از او درباره‌ی زالو می‌پرسم و مار، که گویا در شالیزار‌های پر از آب فراوان است و او با خونسردی از زالوهایی می‌گوید که به پا می‌چسبند و خون را می‌‌مکند و ساعت‌ها جای زخم‌هایشان خون‌آلود است، و یا مارهای آبی‌ای که به زنان کشاورز آسیب می‌زنند، اما نه زخم‌های زالو و نه حضور مار هیچ یک بهانه‌ای برای دست کشیدن از کار نیست.

رماتیسم و واریس بین زنان کشاورز بیداد می‌کند. فریده انگشت شست و  اشاره‌اش را به هم نزدیک می‌کند و می‌گوید «کار را نباید رها کرد اگر خیلی درد داشته باشیم قرص می‌خوریم» و من می‌دانم قرصی که او با اشاره آن را نشان داده است همان تریاک است…

می‌گوید زنانی با کودکانی شیر‌خوار نبز بین کارگران حضور دارند، آن‌ها تنها می‌توانند در ساعات محدود استراحت، کودکان خود را که اقوام برسر زمین می‌آورند شیر دهند. و من ناخود‌آگاه یاد معتادانی می‌افتم که از همان نوزادی معتاد شده‌اند زیرا مادرانشان از سر ناچاری آن‌ها را به ضرب تریاک خواب کرده‌اند تا بی‌نگرانی از کودک بتوانند برای لقمه‌ای نان جان بکنند. فریده می‌گوید هر چقدر هم حالت بد باشد نباید کار را رها کنی، رها کردن کار همان است و بیکاری روز بعد همان.

او سرپرست خانوار است. همسرش سال‌هاست که فوت کرده است و او بی‌هیچ تخصص و یا تحصیلی از همان سنین بسیار جوانی سرپرستی دو دخترش را بر عهده گرفته است، می‌گوید بچه‌ها را پیش صاحبخانه می‌گذاشتم و خود برسر زمین می‌رفتم.

اما فصل نشاکاری زود تمام می‌شود و بیکاری زنان کارگر کشاورز فرا می‌رسد. در این میان زنانی که خود سرپرست خانوارند، شرایطی بسیار وخیم دارند. فریده از روزهایی که نشاکاری نبود و او گونی گونی بادام زمینی دانه می‌کرد، می‌گوید. او می‌گوید «اگر وارد نباشی یک گونی را تا آخر شب هم نمی‌توانی تمام کنی و آن وقت مجبوری شب را هم بیدار بمانی و بادام پوست بکنی…» و البته خسارت بادام‌هایی که خرد شده‌اند نیز از دستمزد ناچیز زنان کسر می‌شود.

فریده مثل بسیاری دیگر از زنان کارگر کشاورزی، چای‌چینی نیز کرده است، و در روزهایی که هیچ کدام از این‌ها نیست کارگر خانگی است. او از صبح تا غروب کارهایی را انجام می‌دهد که زنان خانه‌دار گاه در چند روز نیز نمی‌توانند آن‌ها را انجام دهند. او از شب‌هایی می‌گوید که خسته و دردمند به خانه آمده است و دخترها پاهای رماتیسم‌دارش را ماساژ داده‌اند.

او اکنون ۴۰ ساله است، تا چند سال دیگر توان این‌همه کار کردن را خواهد داشت‌؟ و پس از آن چه بر سرش خواهد آمد؟ او نیز همچون زهرا  سربار دخترانش خواهد شد؟ بی‌هیچ پشتوانه و حمایت اجتماعی؟

از مطالب منتشر شده در بروشور هشت مارس کمپین

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

دسته‌ها